HERBAL GARDEN

Jaboticaba

Classification

Synoyms

जम्बु, ग्राप जम्बु (फल गुण अनुसार)

Habit

मध्यम आकार का वृक्ष, 5–10 मीटर ऊँचा, पेड़ की तरह विकसित

Habitat

उष्णकटिबंधीय वर्षावन; मुख्य रूप से ब्राजील, अब उष्णकटिबंधीय गार्डन और बागों में भी उगता है

Morphology

  • पत्तियाँ: अंडाकार, चमकदार हरी
  • फूल: छोटे, सफेद, सीधे तने और मोटे शाखाओं से निकलते हैं
  • फल: गोल, बैंगनी-काले रंग का, रसयुक्त, मीठा
  • तना: भूरे रंग का, मजबूत

Chemical Composition

एंथोसाइनिन्स, फ्लेवोनॉइड्स, पॉलीफेनॉल्स
विटामिन-C, फाइबर, मिनरल्स
एंटीऑक्सीडेंट यौगिक

Guna-Karma

Rasa- मधुर, अल्प अम्ल
Guna- लघु, रसयुक्त
Virya- शीत
Vipaka- मधुर
Karma- पाचन वर्धक, रक्तशोधक, हृदय स्वास्थ्य में सहायक
Doshakarma- पित्त और वात को शांत करता है; कफ संतुलित

Medicinal uses

पाचन शक्ति सुधारने में लाभकारी
हृदय स्वास्थ्य और रक्तशोधन में सहायक
एंटीऑक्सीडेंट के रूप में रोग प्रतिरोधक क्षमता बढ़ाने में
मधुमेह और सूजन कम करने में सहायक

Useful Part

फल, छाल, पत्तियाँ

Doses

ताजा फल: 5–10 फल प्रतिदिन
फल का रस: 10–20 ml
छाल का काढ़ा: 5–10 g

Important Formulation

जम्बुका स्वरस (फल का रस)
छाल काढ़ा (पाचन, हृदय स्वास्थ्य हेतु)
फल का चूर्ण/पेस्ट (एंटीऑक्सीडेंट उपाय)

Shloka

“मधुरं शीतलं रसयुक्तं पाचनवर्धकं च।
जम्बुकाफलपत्तादि औषधं हृदयसुखप्रदम्॥”

Hindi Name​

जम्बुका, टने से फूली जामुन

English Name

Jabuticaba, Brazilian Grape Tree

Botanical Name

Plinia cauliflora (Mart.) Kausel

Family

Myrtaceae

Scroll to Top