शहतूत, श्वेत शहतूत, Tita Shataut
मध्यम आकार का पेड़, 10–20 मीटर तक ऊँचा, बहुवर्षीय
भारत, चीन और पूर्वी एशिया; समशीतोष्ण व उष्णकटिबंधीय क्षेत्र
फलों में ग्लूकोज, फ्रुक्टोज, विटामिन-C, एंटीऑक्सीडेंट; पत्तियों में डाइटरी फाइबर, फ्लेवोनॉइड्स; छाल में मुकोपॉलीसैकराइड्स, मॉरिसिन
Rasa- मधुर, कषाय Guna- लघु, स्निग्ध Virya- शीत Vipaka- मधुर Karma- पाचन वर्धक, रक्तशोधक, मधुमेह नियंत्रक Doshakarma- पित्त और वातशामक; कफ संतुलित
मधुमेह नियंत्रण (पत्तियों का उपयोग) कब्ज और पाचन विकारों में सहायक खांसी, जुकाम और श्वसन रोगों में उपयोगी रक्तशोधन एवं एंटीऑक्सीडेंट स्रोत
पत्तियाँ, फल, छाल
ताजा फल: 5–10 फल प्रतिदिन पत्तियों का काढ़ा/सुपारी: 10–15 ग्राम छाल पाउडर: 1–2 ग्राम (आयुर्वेदिक परामर्श अनुसार)
शहतूत स्वरस (Mulberry juice) शहतूत पत्ता काढ़ा शहतूत फल चूर्ण / सिरप
“मधुरं कषायं शीतलं पाचनं रक्तशोधनम्। शहतूतं फलपत्तादि औषधं रोगनाशनम्॥”
सफ़ेद शहतूत
White Mulberry
Morus alba L
Moraceae