मातुलुङ्ग महानीम्बू बीजपूरक (कुछ निघंटुओं में)
सदाबहार (Evergreen) मध्यम आकार का वृक्ष
मूल निवास: दक्षिण-पूर्व एशिया भारत: कर्नाटक, असम, पश्चिम बंगाल, उत्तर प्रदेश उष्ण एवं उपोष्ण जलवायु
विटामिन C फ्लेवोनॉयड्स (नैरिन्जिन, हेस्पेरिडिन) पेक्टिन साइट्रिक अम्ल आवश्यक तेल (Limonene – छिलके में)
Rasa- अम्ल, मधुर Guna- लघु, रूक्ष Virya- उष्ण Vipaka- मधुर Karma- दीपन, पाचन, हृद्य, रुचिकर, वातहर Doshakarma- वातशामक, कफहर, पित्तवर्धक (अधिक मात्रा में)
अरुचि एवं मंदाग्नि में उपयोगी पाचन विकारों में लाभकारी स्कर्वी (विटामिन C की कमी) में सहायक हृदय स्वास्थ्य में उपयोगी मूत्रविकारों में सहायक
फल का गूदा फल का छिलका पत्तियाँ
ताजा फल रस: 20–40 ml फल सेवन: 50–100 g अम्लपित्त एवं अल्सर में सीमित मात्रा
मातुलुङ्ग रस मातुलुङ्ग स्वरस षाडंगपानीय (सहायक द्रव्य रूप में)
मातुलुङ्गं रुचिकरं हृद्यं दीपनपाचनम्। वातश्लेष्महरं प्रोक्तं पित्तं तु वर्धयेत्॥
चकोतरा
Pomelo, Pummelo, Devanahalli Pomelo
Citrus maxima (Burm.) Merr. (Citrus grandis (L.) Osbeck)
Rutaceae