HERBAL GARDEN

White Oleander

Classification

Synoyms

करवीर, रक्तकरवीर, श्वेतकरवीर

Habit

सदाबहार झाड़ी या छोटा वृक्ष

Habitat

उष्ण एवं उपोष्णकटिबंधीय क्षेत्र; भारत में उद्यानों, मार्ग किनारे एवं शुष्क क्षेत्रों में

Morphology

  • तना – कठोर, शाखायुक्त
  • पत्तियाँ – सरल, रेखाकार-भालाकार, विपरीत या मंडल में
  • पुष्प – बड़े, आकर्षक, गुलाबी/लाल/श्वेत, गुच्छों में
  • फल – युग्म फॉलिकल
  • बीज – रोएंदार (रेशेदार रोमयुक्त)

Chemical Composition

कार्डियक ग्लाइकोसाइड्स (Oleandrin, Neriine), फ्लेवोनॉयड्स, सैपोनिन्स, टैनिन्स

Guna-Karma

Rasa- कषाय, तिक्त
Guna- लघु, रूक्ष
Virya- उष्ण
Vipaka- कटु
Karma- कृमिघ्न, शोथहर, कुष्ठघ्न
Doshakarma- कफ-वात शामक

Medicinal uses

कुष्ठ, कण्डू, त्वचा रोग, सूजन, कृमि रोगों में बाह्य प्रयोग; सीमित शोधन पश्चात आंतरिक प्रयोग (विशेषज्ञ द्वारा)

Useful Part

पत्तियाँ, पुष्प, छाल

Doses

शुद्ध चूर्ण – 60–125 मि.ग्रा. (केवल शोधन के पश्चात, विशेषज्ञ पर्यवेक्षण में)
बाह्य प्रयोग – आवश्यकतानुसार

Important Formulation

करवीरादि तैल, करवीर लेप

Shloka

करवीरस्तिक्तकषायः कृमिघ्नः कुष्ठनाशनः।
कफवातहरो रूक्ष उष्णवीर्यः प्रकीर्तितः॥

Hindi Name​

कनेर

English Name

Oleander, Rosebay

Botanical Name

Nerium oleander L.

Family

Apocynaceae

Scroll to Top