कटफलककटफलकाफलचित्रफल
मध्यम आकार का सदाबहार वृक्ष
यह मुख्य रूप से हिमालयी क्षेत्र (1000–2200 मीटर ऊँचाई तक) उत्तराखंड, सिक्किम, नेपाल तथा भूटान में पाया जाता है।
इनुलिन टैनिन, फ्लेवोनॉयड्स मायरिसिटिन, क्वेरसेटिन आवश्यक तेल, रेज़िन फिनोलिक यौगिक विटामिन-C, शर्करा
Rasa- तिक्त, कषाय, कटु Guna- गुरु, रूक्ष Virya- उष्ण Vipaka- कटु Karma- कफघ्न, कृमिघ्न, दीपनीय, पाचन, अर्शहर, श्वास-कासहर, रक्तशोधक Doshakarma- कफ- वात शामक, पित्तवर्धक
अतिसार, अजीर्ण एवं उदरशूल में लाभकारी कफ, श्वास एवं दमा रोग में उपयोगी कृमिनाशक अर्श एवं भगंदर में छाल का उपयोग रक्तशोधन में सहायक छाल का चूर्ण दाँतों के दर्द व मसूड़ों की सूजन में उपयोगी ज्वर एवं बुखार में फल उपयोगी
फल, छाल, बीज
चूर्ण : 3–6 ग्राम क्वाथ : 50–100 मिलीलीटर फल : 5–10 ग्राम
कटफल चूर्ण कटफल क्वाथ छाल का लेप एवं मंजन
कटुफलं कषायं च तिक्तं कटुरसेन च। दीपनं कृमिघ्नं च श्वासकासप्रणाशनम्॥ "कट्फलंवातकफघ्नंदीपनंपाचनंलघु। श्वासकासहरंतिक्तंकषायंकण्टिशोथनम्॥" (Reference – Bhavaprakasha Nighantu)
कटफल, काफल
Box myrtle, Bayberry
Myrica esculenta Buch.-Ham. ex D. Don
Myricaceae