मूलक मूलीशलकारी कृष्णमूलक (काले मूली हेतु) सफेद मूली
वार्षिक सब्जीदार पौधा
भारत में समशीतोष्ण और उपोष्णकटिबंधीय क्षेत्रों में उगाई जाती है। इसे खेतों, बागों और घरों के पास आसानी से उगाया जा सकता है।
एंथ्राकिनोन्स इन्जाइम्स (Myrosinase) ग्लुकोसिनोलेट्स विटामिन C और मिनरल्स (Ca, K, Fe) फाइबर, स्टार्च और प्रोटीन
Rasa-कटु, तिक्त Guna- हल्का, रुक्ष Virya- उष्ण Vipaka- कटु Karma- वातकफशामक, पाचन सुधारक, मूत्रविकार निवारक, बल्यवर्धक, ज्वरहर Doshakarma- वात और कफ शमन, पित्त नियंत्रक
कब्ज और अपच में लाभकारी वात-कफ दोष, पेट दर्द और गैस्ट्रिक विकारों में उपयोगी मूत्रविकार, मूत्रकृच्छ्र और प्लीहा विकार में सहायक ज्वर और कफशामक बाह्य रूप से त्वचा रोग और सूजन में उपयोगी
कंद (root), पत्ते, बीज
कंद रस : 20–50 मिलीलीटर पत्ती क्वाथ : 20–40 मिलीलीटर बीज चूर्ण : 2–5 ग्राम
मूलक रस और क्वाथ पाचन सुधारक और वात-कफशामक मिश्रण मूत्रविकार निवारक योग
मूलकः कटुका तिक्ता वातकफशामक। पाचनबलवर्धक मूत्रल ज्वरहर शोथनाशकः॥ "मूलकःकटुकोरक्तपित्तकृच्छ्रार्शसांजयः। विबन्धकृत्पाचनकृत्कासश्वासास्रपित्तनुत्॥" (भावप्रकाशनिघण्टु)
मूलक, मूली, शलकारी
Radish, Red Radish, Common Radish
Raphanus sativus L.
Brassicaceae (Cruciferae)