HERBAL GARDEN

Aadu

Classification

Synoyms

Alubukhara, Prunus

Habit

मध्यम आकार का वृक्ष, 4–6 मीटर ऊँचा, शाखायुक्त

Habitat

उष्णकटिबंधीय और उपोष्णकटिबंधीय क्षेत्र; बगीचों और खेतों में उगाया जाता है

Morphology

  • पत्तियाँ: लंबी, नुकीली, हरी
  • फूल: छोटे, सफेद या हल्के गुलाबी
  • फल: गोल या अंडाकार, लाल, पीले या बैंगनी, रसयुक्त
  • तना: कठोर, गाढ़ा, खुरदरा

Chemical Composition

विटामिन C, विटामिन A, एंटीऑक्सीडेंट्स
फ्लेवोनॉइड्स, फेनोलिक यौगिक, पेक्टिन
फाइबर और प्राकृतिक शर्करा

Guna-Karma

Rasa- कटु, मधुर
Guna- लघु, रसयुक्त
Virya- शीत
Vipaka- मधुर
Karma-पाचन सुधारक, कब्ज निवारक, यकृत और रक्त स्वास्थ्य निवारक
Doshakarma- वात और कफ दोष संतुलक; पित्त पर हल्का प्रभाव

Medicinal uses

कब्ज और अपच में लाभकारी
यकृत रोग में सहायक
रक्त शुद्धि और त्वचा स्वास्थ्य में उपयोगी
हृदय स्वास्थ्य और रोग प्रतिरोधक क्षमता बढ़ाने में सहायक

Useful Part

फल, बीज, छाल

Doses

फल: 20–50 g ताजे या सुखाए हुए
बीज: 1–3 g चूर्ण
छाल: 5 g काढ़ा

Important Formulation

फल का रस और चूर्ण (पाचन और कब्ज में)
आयुर्वेदिक मलहम और रस (यकृत और त्वचा रोग में)

Shloka

“मधुरं रसयुक्तं फलबीजछालं वातकफनाशकम्।
आलूबुखारापाचनरक्तशुद्धिदायि शरीरसुखप्रदम्॥”

Hindi Name​

आलूबुखारा, प्लम

English Name

Plum, European Plum

Botanical Name

Prunus domestica L.

Family

Rosaceae

Scroll to Top