HERBAL GARDEN

चोपचीनी

Classification

Synoyms

चीनामूल
शृंगाटक
चीनारस

Habit

बहुवर्षीय, काष्ठीय, आरोही लता

Habitat

चीन, जापान, दक्षिण-पूर्व एशिया, एवं भारत के उत्तर-पूर्वी और दक्षिणी भागों में पाई जाती है।

Morphology

  • तना – लंबा, पतला, कांटेदार
  • पत्ते – साधारण, हृदयाकार, चिकने, गहरे हरे
  • फूल – छोटे, हरित-पीत रंग के, गुच्छों में
  • फल – छोटे, गोल, लाल रंग के, पकने पर गहरे बैंगनी

Chemical Composition

सैपोनिन्स, स्टार्च, रेजिन, टैनिन, फ्लेवोनॉइड्स, फाइटोस्टेरॉल, स्मिलाजेनिन, पेरिलिन

Guna-Karma

Rasa- कटु, तिक्त
Guna- गुरु, स्निग्ध
Virya- उष्ण
Vipaka- कटु
Karma- रक्तशोधक, वातनाशक, शोथहर, मूत्रल, कफनाशक
Doshakarma-त्रिदोषशामक (विशेषतः वात एवं कफ)

Medicinal uses

गठिया एवं संधिवात में लाभकारी
त्वचा रोग जैसे कुष्ठ, दाद, खुजली में उपयोगी
मूत्रविकार एवं मूत्र मार्ग की सूजन में सहायक
रक्तशोधन हेतु प्रभावी
यौन दुर्बलता एवं वीर्य दोष में लाभकारी

Useful Part

मूल (Root)

Doses

चूर्ण – 3–6 ग्राम
काढ़ा – 50–100 मिलीलीटर

Important Formulation

चोपचीनी चूर्ण
चोपचीनी वटी
संधिवातहर काढ़ा

Shloka

चोपचीनी कटु तिक्ता गुरु स्निग्धा उष्णवीर्या च कटुविपाका।
रक्तप्रसादिनी वातकफहृद्या कुष्ठार्शःशोथविषमज्वरघ्नी॥
चोपचीनीतुतिक्तोष्णारक्तदोषविनाशिनी।
कुष्ठहृद्रुग्णशूलघ्नीवातकफविनाशिनी॥

Hindi Name​

चोपचीनी

English Name

China Root

Botanical Name

Smilax china Linn.

Family

Smilacaceae

Scroll to Top